เรียน Special general relativity จากเส้นและมุม : ตอนที่ 1 symmetry & invariant

ผมคิดอยู่นานมาก ว่าจะเขียนเรื่องนี้ดีรึเปล่า เพราะจริงๆก็มีหนังสือที่อธิบายเรื่องที่ผมกำลังจะเขียนไว้ได้ดีมากๆอยู่แล้ว  ท้ายที่สุด ที่ตัดสินใจเขียนเพราะว่า ดูเหมือนเรื่องที่ผมกำลังจะเขียนเนี่ย ยังไม่ค่อยมีใครพูดถึงในภาษาไทยเท่าไหร่ ในภาษาอังกฤษ มีหนังสือหลายเล่มที่พูดถึงทฤษสัมพัทธภาพแบบที่ผมกำลังจะพูดถึง และเป็นเรื่องที่คนเข้าใจกันดีมากๆๆๆๆอยู่แล้ว ผมเชื่อว่ามีหนังสือที่ใช้ approach คล้ายๆกันกับผมมากกว่าที่ผมเคยอ่านมา ถ้าใครที่สนใจอยากอ่านจากหนังสือที่ผมใช้ ลองดูอย่างเช่น L.D. Landau & E.M. Lifshitz, The Classical Theory of Fields ( Volume 2 of A Course of Theoretical Physics ) บทที่ 1-3 Sean Carroll, Spacetime and Geometry : An Introduction to General Relativity บทที่ 1-2 Robert M. Wald, General Relativity … Continue reading

ทำไมผมไม่ค่อยตื่นเต้นกับการค้นพบ Higgs particle (สำหรับ non-expert)

จริงๆแล้วบทความนี้น่าจะเขียนตั้งแต่เมื่อสองปีก่อน ตอนที่ประกาศว่าเจอ “อนุภาคสปิน 0” ที่เชื่อกันว่า เป็นอนุภาคที่นักฟิสิกส์เรียกกันว่า Higss particle แต่ตอนนั้นไม่ได้เขียนเพราะอะไรซักอย่าง ที่เริ่มเขียนตอนนี้เพราะไหนๆ CERN ก็กำลังจะรัน LHC เป็นรอบที่สอง ซึ่งผมคิดว่าเป็นอะไรที่น่าสนใจกว่า การเจอ Higgs particle ก็เลยขอเขียนเกี่ยวกับ การ “ค้นพบ” Higgs particle กับการทดลองใหม่ของ CERN ซะหน่อย ก่อนอื่นผมขอออกตัวก่อนว่าผมไม่ได้เป็น expert เรื่อง standard model (and beyond) ของ particle physics งานผมไม่มีอะไรเกี่ยวกับ CERN ผมแค่เคยเรียนเรื่องนี้ตอนที่เรียนอยู่ปริญญาโท (ผมจบปริญญาโทปีที่เจอ Higgs particle พอดี) ออกตัวอีกเรื่องนึงว่า การค้นพบ Higgs particle แม่งเป็นเรื่องที่โคตรเจ๋งอย่างไม่ต้องสงสัย ในทางประวัติศาสตร์ กระบวนการที่เรียกว่า “Higgs mechanism” ได้ถูกเอามาพูดถึงในวงการ particle physics … Continue reading

My master thesis is now (finally) online

After a few year, I just realise that admin of theoretical physics group at Imperial has (finally) put year 2013’s master thesis online! If you are interested in what my friends and I have been doing in our 3 months of what should be a summer break, please check it out here! http://www3.imperial.ac.uk/theoreticalphysics/postgraduatestudy/mastersdegree/dissertations/2013 Be aware … Continue reading

Symmetry และสถานะของสสาร 2 :การเปลี่ยนสถานะของสสาร และ Universality

** เครดิตรูป Feature Image จาก [3] จากบทความตอนที่แล้ว ผมเกริ่นไว้คร่าวๆว่า การเปลี่ยนสถานะของสสารสามารถ detect ได้จากการวัดปริมาณบางตัวจากสสารที่เราศึกษานะครับ ใน entry นี้เราจะมาดูกันว่าเกิดอะไรขึ้นกับปริมาณพวกนั้นใน second order phase transition แล้วเราจะอธิบายมันได้ยังไง ต้องย้อนความหลังก่อนนิดนึงนะครับ ว่าเหตุผลที่เราสนใจศึกษา second order phase transition เพราะว่า เราอยากรู้ว่า “ระบบทำลาย symmetry ของตัวมันเองได้ยังไง?” ก่อนอื่น สมมติว่าผมมีแม่เหล็กอยู่หนึ่งชิ้น ผมอยากจะศึกษามัน คำถามแรกที่ผมต้องตอบคือผมจะวัดอะไรดี สำหรับในบทความนี้ผมจะขอยกตัวอย่างสองปริมาณที่น่าสนใจครับคือ Magnetic susceptibility : การที่สสารกลายเป็นแม่เหล็กแปลว่ามัน generate สนามแม่เหล็กได้ด้วยตัวของมันเอง ซึ่งความเข้มของสนามแม่เหล็กจะแปรผันกับปริมาณตัวนึงที่เรียกว่า “magnetisation” สิ่งที่ผมอยากรู้คือ ถ้าสมมติผมเอาสนามแม่เหล็กเบาๆไปใกล้ๆมันเนี่ย magnetisation มันจะเปลี่ยนไปแค่ไหน ปริมาณนี้เรียกว่า (susceptibility) ครับ Correlation length : คือผมอยากรู้ว่าถ้าผม flip spin … Continue reading

Symmetry และสถานะของสสาร 1 : การจำแนกสถานะรอบๆตัวเราโดยใช้ Symmetry

ต่อยอดจากกระทู้ 101 ปีแห่งการค้นพบ SUPERCONDUCTOR สสารมีกี่สถานะ ผมเชื่อว่า เราคงจะเคยได้ยินครูสมัยประถมสอนมาบ้างว่า สถานะของสสาร ทีอยู่สามสถานะ คือ ของแข็ง ของเหลว ก๊าซ (บางคนอาจจะบอกว่าพลาสมา ด้วย) ซึ่ง….คงจะถูกเมื่อหลายร้อยปีที่แล้ว แล้ว…ถ้าอย่างนั้น สสารมีกี่สถานะ แล้วมีสถานะอะไรบ้าง? ผมไม่รู้ครับ ตอบไม่ได้ มันมีเยอะไปหมด เอาล่ะ ผมเชื่อว่าหลายคนคงจะไม่พอใจคำตอบนี้ ผมคงจะต้องขอถามกลับว่า “แล้วคุณใช้วิธีอะไรจำแนกสถานะของสสาร ? ” ถ้าคุณชอบทดลอง คุณอาจจะบอกว่า ก็อัดสสารไว้ใน fixed volume chamber อันนึง แล้วก็ vary อุณหภูมิ เสร็จแล้วก็วัดพวกความดันดูว่ามันแปรผันยังไงกับอุณหภูมิ อะไรทำนองนี้ พอคุณได้ data พวกนั้นจนครบแล้ว คุณอาจจะเขียน phase diagram ที่บอกว่าที่ อุณหภูมิเท่านี้ สสารของคุณเป็นสถานะอะไร อะไรทำนองนี้ ซึ่งเป็นวิธีที่ถูกชัวร์ๆ แต่ถ้าเราเป็นนักฟิสิกส์เราไม่ได้ต้องการแค่ data พวกนั้น เราต้องการโมเดลทางคณิตศาสตร์ที่จะบอกเราว่าเกิดอะไรขึ้นในแต่ละสสาร … Continue reading

101 ปีแห่งการค้นพบ Superconductor

เมื่อปีที่แล้วผมเขียนบทความเกี่ยวกับเรื่อง superconductor ลงในเว็บบอร์ด mPEC (ซึ่งเข้าใจว่าตอนนี้ร้างไปแล้ว) แต่ว่า…พอผ่านมาปีนึง ได้อ่านงานที่เกี่ยวกับปัญหาปัจจุบันของ superconductor มากขึ้น ผมรู้สึกว่า section ที่ผมเขียนเกี่ยวกับ Open question ของ superconductor กับ high Tc superconductor เนี่ย…แม่งโคตรห่วยเลยว่ะ คือมันเอาจริงๆนะ ผมคิดว่าใน part ที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของ superconductor มาจนถึง BCS theory (ที่ใช้อธิบาย superconductor แบบที่เจอที่อุณหภูมิต่ำกว่าประมาณ 30 เคลวิน) มันยังพอใช้ได้ คือไม่แย่มาก แต่ก็ยังไม่ถูกใจเท่าไหร่ ถ้ามีใครสนใจ จะอ่านของเดิมที่เขียนไว้ปีที่แล้วลองเข้าไปดูกันที่นี่นะครับ http://mpec.sc.mahidol.ac.th/forums/index.php/topic,5752.0.html ผมคิดว่าอาจจะดีกว่าถ้าผมจะซอยย่อยบทความเป็นหัวข้อย่อยๆ อารมณ์ประมาณนี้ – Symmetry และสถานะของสสาร การจำแนกสถานะของสสารรอบๆตัวเราโดยใช้ symmetry การเปลี่ยนสถานะของสสาร และ Universality แม่เหล็กและ superfluid – ประวัติศาสตร์แบบโคตรย่อ ของ … Continue reading

Tom Kibble at 80

A couple of days ago (on 13th of March), my department celebrated the 80th birthday of Tom Kibble,one of their most outstanding senior members. Well…it’s quite a unique way to celebrate someone’s birthday (in fact, 13th Mar is not Kibble’s actual birthday, according to Wikipedia). They managed to invite 4 big name physicist whom their … Continue reading

Fay Dowker – Spacetime Atoms and the Unity of Physics (Perimeter Public Lecture)

For Thai readers who are not comfortable of reading such article in English. This post is originally posted in Thai at http://mpec.sc.mahidol.ac.th/forums/index.php/topic,5769.0.html (Although the video’s contents is apparently in English) I believe almost all of my readers have heard the name Stephen Hawking. But…do you really know why he is so damn famous. Other than … Continue reading

ตำนานนักฟิสิกส์แดนอาทิตย์อุทัย ตอนที่ 3 SIN-ITIRO TOMONAGA (เนื่องในวันครบรอบวันเสียชีวิตปีที่ 30 ของ HIDEKI YUKAWA))

หนึ่งในศิษย์เอกของนิชินะ ผู้ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ร่วมกันสองซูเปอร์สตรา์แห่งวงการฟิสิกส์ทฤษฎีอย่าง Richard Feynman และ Julian Schwinger ซึ่งผมเคยกล่าวถึงไว้คร่าวๆในประวัติของ Yoichiro Nambu ในกระทู้ http://mpec.sc.mahidol.ac.th/forums/index.php/topic,5425.msg34838.html#msg34838 เขาคนนี้คือ ชินอิจิโร่ โทโมนากะ (Sin-Itiro Tomonaga) (31 มีนาคม 1906 – 8 กรกฎาคม 1979) โทโมนากะ จบจากมหาวิทยาลัยเกียวโต เริ่มอาชีพนักวิจัยโดยการเข้าร่วมกับกลุ่มวิจัยของนักฟิสิกส์ไฟแรงผู้เคยร่วมงานกับ Niels Bohr ที่ Copenhagen ซึ่งก็คือ โยชิโอะ นิชินะ พระเอกในคอมเมนต์ที่แล้ว ร่วมกับเพื่อนอีกคนหนึ่งซึ่งเรียนจบมาจากมหาวิทยาลัยเกียวโตด้วยกัน (ซึ่งผมจะอุบชื่อไว้ก่อน แต่คงพอจะเดาได้อยู่แล้ว  ) และในปี 1937 เขาได้มีโอกาสไปทำงานกับกลุ่มวิจัยที่เมือง Leipzig โดยทำงานกับกลุ่มวิจัยของนักฟิสิกส์ระดับโลกอีกคนได้แก่ Werner Heisenberg (อันนี้ผมไม่ชัวร์ว่าโทโมนากะไปเรียนเอก หรือไปทำงานนะครับ) แต่ทำงานกับ ไฮเซนเบิร์กได้เพียงสองปี เขาก็ต้องกลับไปที่ญี่ปุ่นเนื่องจากสงครามโลกครั้งที่สอง เป็นเวลาหลายปีหลังจากที่โทโมนากะกลับมาที่ญี่ปุ่น ขณะนั้นทฤษฎี Quantum Electrodynamics ซึ่งเป็นกระแสหลักกำลังประสบปัญหาเนื่องจากให้ผลที่เป็น … Continue reading

ตำนานนักฟิสิกส์แดนอาทิตย์อุทัย ตอนที่ 2 Yoshio Nishina (เนื่องในวันครบรอบวันเสียชีวิตปีที่ 30 ของ Hideki Yukawa))

สำหรับตำนานคนที่สอง ผมคิดว่าเขานี่แหละน่าจะเป็นคนที่สร้างความยิ่งใหญ่ให้แก่วงการฟิสิกส์ญี่ปุ่นจนแพร่หลายไปในระดับโลกได้ (รอผู้รู้ตัวจริงมาคอนเฟิร์มครับ  ) เขาคนนี้ผมเองก็เพิ่งจะเคยได้ยินชื่อมาเมื่อไม่กี่วันที่แล้วเองครับ   แต่พอมาศึกษาประวัติเพิ่มเติมแล้ว ก็รู้เลยว่าคนนี้แหละผู้ยิ่งใหญ่ของจริง เขายังได้ชื่อว่าเป็นบิดาของฟิสิกส์ยุคใหม่ในญี่ปุ่นด้วยนะครับ ตำนานชาวญี่ปุ่นคนนี้มีชื่อว่า โยชิโอะ นิชินะ (Yoshio Nishina) มีชีวิตอยู่ระหว่างปี 1890 ถึง 1951 ครับ นิชินะเรียนจบมาทางด้านฟิสิกส์ระดับตรีถึงเอก ในปี 1918 จากมหาวิทยาลัยโตเกียว (ที่เดียวกับนากาโอกะ) เมื่อจบออกมาเขาเข้าทำงานที่สถาบันวิจัย Institute of Physical and Chemical Research ซึ่งปัจจุบันเปลี่ยนชื่อไปเป็น RIKEN สามปีต่อมานิชินะ ได้มีโอกาสไปทำงานวิจัยอยู่ในต่างประเทศหลายๆที่เช่น Cavendish Laboratory ที่ University of Cambridge, Georg August University of Göttingen และที่ๆนิชินะลงหลักปักฐานอยู่หลายปีก็คือ University of Copenhagen ซึ่งในขณะนั้นโด่งดังมากเพราะมียอดนักฟิสิกส์ในตำนานอีกคนอย่าง Neils Bohr อยู่ (ฺBohr ได้รางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 1922) แน่นอนว่าเมื่อเกริ่นมาขนาดนี้ … Continue reading

CQG+

The companion website to Classical and Quantum Gravity

Louk Rademaker's Physics site

Theoretical Condensed Matter Physics / Quantum Matter

quantum update

อัพเดท สาระน่ารู้ เทคโนโลยีควอนตัม และ ควอนตัมคอมพิวเตอร์

Shores of the Dirac Sea

A blog about physics... mostly.

The polymath blog

Massively collaborative mathematical projects

Quantum Frontiers

A blog by the Institute for Quantum Information and Matter @ Caltech

High Energy PhDs

A discussion of particle physics and strings

Tutanon

"Ever tried, ever failed, no matter. Try again, fail again, fail better." - Samuel Beckett

in theory

"Marge, I agree with you - in theory. In theory, communism works. In theory." -- Homer Simpson

Gowers's Weblog

Mathematics related discussions

What's new

Updates on my research and expository papers, discussion of open problems, and other maths-related topics. By Terence Tao

atomsofspacetime

Fay Dowker's website

Of Particular Significance

Conversations About Science with Theoretical Physicist Matt Strassler

ปีนป่าย

ปีนจากกะลา สู่โลกกว้างที่ ท้าทาย

Quendi in the UK

Love is All Around

ONGCHINA 's Blog

Chinese History and Culture, Travel.